Interview AD - 22 September
Als geen ander kan Roy Makaay zijn schouders ophalen. ,,Daar lig ik niet wakker van, hoor,’’ zegt hij dan, met een blik die onderstreept dat hij het meent. De geboren doelpuntenmaker raakt niet in de war. Makaay durft blind te varen op zijn talent. Immuun als hij is voor gekakel of gedoe om hem heen. Tien jaar topvoetbal in het buitenland heeft hem losgemaakt van twijfels. ,,Wat andere mensen over mij vinden of denken, heb ik nooit belangrijk gevonden,’’ zegt hij.
,,Zolang de trainer en mijn ploeggenoten me waarderen, is het goed. Ik vertrouw op mijn stijl, mijn manier van spelen. Ik ben tweebenig en heb gevoel voor ruimte, dat had ik in mijn tijd bij Vitesse al. En ik kan het geduld opbrengen. Ik durf te vertrouwen op dat ene moment.’’
Dat laatste leverde hem een mooie bijnaam op in Duitsland; Das Phantom. Een karikatuur van een speler die vanuit het niets opdoemt en dan genadeloos toeslaat. ,,Ik vond het zelf wel grappig, die bijnaam. Het is ontstaan toen ik bij Bayern een keer drie wedstrijden op rij in blessuretijd scoorde. De volgende dag stond het groot in de krant. Leuk gevonden.’’
De benaming drukte hem óók een stempel op van een speler die afwacht, op ruime afstand van het slagveld. Wie Makaay in zijn eerste competitieduels met Feyenoord zag, kan weinig anders dan dat beeld bijstellen. Aan de bal is de spits méér dan een afmaker. Makaay is aanspeelbaar, neemt posities over en bedient ploeggenoten. ,,Ik kende hem vrij goed, maar hij is nog beter dan ik al dacht,’’ zei trainer Van Marwijk.
,,In Nederland heb ik een stempel waar ik niet meer vanaf kom,’’ zegt Makaay. ,,Niet dat ik daar wakker van lig hoor. Het zal allemaal wel. Maar dat ik in mijn tweede seizoen bij Bayern München bijvoorbeeld de meeste assists op mijn naam had van heel de Bundesliga, veertien, weet volgens mij bijna niemand.’’
Geduld is een kwaliteit in het moderne voetbal, weet Makaay.
,,Het gaat erom dat je als voetballer wéét wanneer en waar je nodig bent voor het elftal. Tegen Chelsea kwam Jonathan de Guzman een lange periode niet aan de bal. Dat kan heel moeilijk zijn, zeker voor een jonge speler. Maar soms is het voor het team goed als je een tijdje wegblijft. Om ruimte en vrijheid te creëren voor je ploeggenoten. Dat heb ik hem ook gezegd. Geduld, daar gaat het dan om. Dúrf de bal soms ook juist niét te gaan halen.’’
Het internationale topvoetbal is als een huiskamer voor Makaay. Nog altijd prijkt hij in de top-10 van topscorers in de Champions League, met 29 goals. Het was dan ook even wennen deze week, thuis bij vrouw en kinderen. ,,Ik wist het toen ik bij Feyenoord tekende,’’ aldus Makaay.
,,Dat scheelt, al blijft het gek om in zo’n week niet te spelen. Je bent gewend je voor te bereiden, op het veld te staan. Dinsdag heb ik naar Real Madrid gekeken, woensdag naar PSV. Maar als ik dinsdag toevallig niet thuis was geweest, had ik de uitzending zonder moeite overgeslagen. PSV wilde ik wel per se zien, ook als voorbereiding op zondag.’’
Naar het Nederlands elftal kijkt hij op dezelfde manier, vanuit de leunstoel. ,,Gewoon, zoals iedere voetballiefhebber. Ik hoop op een leuke wedstrijd en ik hoop dat ze winnen. Tijdens Nederland-Bulgarije had ik wat anders te doen en was ik niet thuis, maar Albanië-uit heb ik wel gezien.
,,Ik ben dan blij dat Ruud van Nistelrooy die goal maakt, maar iedereen kon zien dat het voetbal niet goed was. Dat is niet zo’n ramp als je wint, de commotie kwam volgens mij daarna. Omdat de trainer het totaal anders gezien bleek te hebben.’’
Makaay praat met een zekere afstand over Oranje, ondanks het respectabele aantal van 43 interlands.
Bij bondscoach Marco van Basten is de spits nooit serieus in beeld geweest. ,,Na tweeënhalf jaar is Oranje wel een gepasseerd station, ja. Ik houd er eigenlijk geen moment rekening mee dat dat nog zou kunnen veranderen. Daarvoor is het te lang geleden. Bij Bayern had ik het er met Mark van Bommel wel eens over, in de periode dat hij besloot te bedanken. Nu bijna nooit meer.’’
Over het zogenoemde spitsenprobleem van Oranje kan hij slechts zijdelings oordelen. ,,Omdat ik niet vaak op mijn eigen positie heb gespeeld. Over een serie wedstrijden heb ik geen echte kans gehad in de spits. Maar dat het moeilijk is, is wel duidelijk. De aanvoer is gewoon beperkt, dat zag je tegen Albanië ook weer. Sneijder speelde heel behoorlijk, maar ook hij kon vaak moeilijk bij de spits komen. Juist daarom is het ook zo knap dat Ruud er twee maakt in twee heel belangrijke wedstrijden. Hij is volkomen terecht de nummer één.’’
Bij gebrek aan interlands en Europese wedstrijden speelt Makaay dit seizoen slechts een handvol topwedstrijden. Het duel met PSV wordt zijn eerste in Rotterdamse dienst. Topwedstrijden vragen méér van een voetballer, weet Makaay.
,,Op internationaal niveau is concentratie cruciaal. Als je als spits een keer te laat opspringt, ben je gezien. In Spanje leer je al snel hoe verdedigers op dat niveau denken. Een Argentijnse sloper is niet zo bezig met een mooie inspeelpass, die loert op het moment dat-ie je kan raken. Letterlijk soms. Neem bij de zijlijn nooit een bal aan met je rug naar de verdediger, want je gaat zo de reclameborden over. Verdedigers vinden dat de lekkerste situaties, die genieten daarvan. Omdat ze de bal én de man kunnen raken, vaak zonder bestraft te worden.
,,In mijn eerste jaren bij Tenerife leerde ik vrij snel daarmee om te gaan. Je wordt gedwongen sneller te handelen, slimmer te zijn. In Duitsland draait voetbal om focus en concentratie, 95 minuten lang.’’
Hét voorbeeld van Europees topvoetbal zag Makaay vorig jaar in de kwartfinale van de Champions League, met Bayern München tegen AC Milan. ,,Milan was zó sterk, dat je geen moment het gevoel kreeg dat er iets te halen viel. Die ploeg benaderde in alles de perfectie. Dankzij een vast systeem dat ze zó goed beheersen, dat ze daarmee elke tegenstander kapot kunnen spelen.’’
Hij ziet een link met zijn huidige ploeg. ,,Niet dat we ons kunnen meten met Milan, maar ook wij werken aan een vaste speelwijze. Van Marwijk benadrukt dat als je een goed systeem kan perfectioneren, je er tegen iedereen mee kan spelen.’’
De speelstijl van Feyenoord zit hem als gegoten, voelt Makaay. ,,Bij La Coruna speelden we vrijwel hetzelfde, met drie man achter me in een wat vrijere rol. Daarom snap ik het nooit zo goed als mensen zeggen dat ik een typische spits ben voor 4-4-2, want zo speelde ik pas in mijn jaren bij Bayern. Ons systeem bij Feyenoord kun je allerlei namen geven. 4-2-3-1, 4-5-1 of gewoon 4-3-3. Verzin het maar. Als spits is het een lekker systeem, omdat er altijd wel iemand bij je in de buurt komt. Hofs, Bruins en De Guzman vullen het achter mij heel goed in.
,,Bij Feyenoord hebben we in elke linie ervaren jongens, die jonge spelers kunnen aansturen. Vlaar is geblesseerd, maar je zag hem groeien naast Hofland. Zo werkt dat in elke linie. Het mooie is dat dat precies het beeld is dat Feyenoord schetste in de eerste contractbesprekingen. Daarom heb ik nog geen moment spijt gehad van deze stap. We spelen geen Europees voetbal, maar we willen dat graag bij één jaar houden.’’
